Je zit in een vergadering en merkt dat je collega geïrriteerd is. Thuis hoor je aan één zucht hoe de vlag erbij hangt. Tijdens een verjaardag heb jij allang door dat er iets speelt tussen twee mensen, terwijl de rest gezellig doorkletst.
Handig talent.
Totdat je niet alleen registreert wat er gebeurt, maar er ook automatisch iets mee gaat dóén.
Je verzacht. Lost op. Houdt rekening met. Past je aan. Probeert de sfeer goed te houden.
Voor je het weet ben je de hele dag niet alleen bezig met wat jij zelf doet, denkt en voelt, maar ook met de binnenwereld van iedereen om je heen.
Dat kost energie. Veel meer dan je misschien denkt.
Je bent niet alleen gevoelig, je bent voortdurend aan het werk
Sommige mensen hebben een soort ingebouwde antenne voor sfeer.
Je let niet eens bewust op. Je registreert gewoon kleine veranderingen in stem, houding, gezichtsuitdrukking of gedrag.
Je merkt dat iemand stiller wordt. Dat een collega anders reageert dan normaal. Dat je partner gespannen is. Dat er tijdens een vergadering iets in de lucht hangt wat niemand benoemt.
Op zichzelf is daar niets mis mee.
Sterker nog: het kan een enorm talent zijn. Je kunt goed afstemmen op anderen, voelt snel aan wat iemand nodig heeft en merkt dingen op die anderen missen.
Maar soms gebeurt er razendsnel iets achter die waarneming.
Je merkt niet alleen dat iemand gespannen is. Je gaat er ook iets mee doen.
Je maakt een grap. Stelt iemand gerust. Verandert van onderwerp. Probeert de boel gezellig te houden. Past je eigen gedrag aan. Of je begint na te denken over wat jij verkeerd hebt gedaan.
Wanneer iedereen oké moet zijn voordat jij kunt ontspannen
Het wordt vooral vermoeiend wanneer jouw eigen ontspanning afhankelijk raakt van de stemming van anderen.
Zolang iemand gespannen, verdrietig, boos of teleurgesteld is, blijft jouw systeem alert.
Kan ik iets doen? Moet ik iets zeggen? Heb ik iets verkeerd gedaan? Hoe krijg ik dit weer goed? Pas wanneer iedereen weer een beetje oké lijkt, kun jij zelf zakken.
Klinkt misschien zorgzaam. Is alleen nogal een onmogelijke opdracht. Want er is gemiddeld altijd wel ergens iemand niet helemaal gezellig.
Wanneer jouw zenuwstelsel pas rust krijgt zodra de hele omgeving ontspannen is, krijgt het dus maar weinig gelegenheid om werkelijk uit te schakelen. En dat kost energie.
Niet alleen op die ene verjaardag of tijdens dat ene lastige gesprek, maar juist doordat het zich de hele dag door in kleine momenten kan herhalen.
Ooit was dat misschien heel slim
Zo'n sterke gevoeligheid voor de omgeving ontstaat niet zomaar.
Wanneer je vroeger regelmatig te maken had met spanning, wisselende stemmingen of onvoorspelbaarheid, kan het heel handig zijn geweest om vroeg te signaleren wat er gebeurde.
Hoe komt papa binnen? Is mama vandaag bereikbaar? Kan ik nu iets vragen? Moet ik me even gedeisd houden?
Een kind besluit niet op dinsdagochtend: Weet je wat, ik ga vanaf vandaag hyperalert worden op non-verbale communicatie.
Je systeem ontdekt dat goed opletten helpt om te voorspellen wat er gaat gebeuren. Misschien kon je daardoor spanning voorkomen, verbinding behouden of jezelf aanpassen aan wat er op dat moment nodig was.
Dat was toen ontzettend slim. Alleen schakelt zo'n antenne zichzelf niet automatisch uit wanneer je volwassen bent.
Van zorgen voor naar dragen
Er is niets mis met rekening houden met anderen. Er is niets mis met betrokken zijn, aanvoelen wat iemand nodig heeft of iets doen om een ander te helpen.
Het verschil zit ergens anders. "Ik zie dat jij het moeilijk hebt." is iets anders dan "Ik moet ervoor zorgen dat jij je beter voelt voordat ik verder kan."
Bij de eerste kun je betrokken blijven en bij jezelf blijven. Bij de tweede wordt de emotie van de ander automatisch jouw opdracht. Iets wat jij moet oplossen, regelen, zorgen en dragen.
De sfeer. Het conflict. De teleurstelling. Het ongemak. De behoefte van de ander. Ineens is dat jouw verantwoordelijkheid.
Waar ben jij ondertussen?
Wanneer je aandacht voortdurend gericht is op wat er om je heen gebeurt, blijft er automatisch minder aandacht over voor wat er ín jou gebeurt.
Vragen als Hoe gaat het eigenlijk met mij? Ben ik moe? Wil ik dit wel? Waar heb ik behoefte aan? Is dit eigenlijk mijn verantwoordelijkheid? komen niet eens in je op om aan jezelf te stellen.
Je raakt jezelf meestal niet kwijt door één keer rekening te houden met iemand anders. Het gebeurt veel subtieler.
Door steeds net iets eerder te voelen wat de ander nodig heeft dan wat jij zelf nodig hebt.
Door zo gewend te raken aan zorgen, regelen, aanpassen en vooruitdenken dat je op een gegeven moment werkelijk geen idee meer hebt wat jíj eigenlijk zou kiezen als er even met niemand rekening gehouden hoefde te worden.
Dat is precies waarom jezelf terugvinden soms helemaal niet begint met een groot levensplan.
Het begint met merken waar jouw aandacht eigenlijk de hele dag naartoe gaat.
Je gevoeligheid hoeft niet weg
Het doel is dus niet om voortaan ongevoelig door het leven te gaan. Je hoeft niet ineens te denken: Iedereen zoekt het maar uit. Ik voel helemaal niks meer. Succes ermee.
Dat is ook weer het andere uiterste. 😂
Je gevoeligheid mag gewoon blijven.
Het gaat erom dat er iets meer ruimte ontstaat tussen waarnemen en handelen. Zodat je kunt merken: Er is spanning. Punt. Zonder daar onmiddellijk iets mee te moeten doen.
Misschien besluit je vervolgens bewust om iets te vragen of iemand te helpen. Prima.
Misschien ontdek je dat het helemaal niet van jou is en laat je het waar het hoort. Ook prima.
Beide kunnen betrokken keuzes zijn.
Het verschil is dat jij weer kunt kiezen.
Probeer dit eens
Wanneer je vandaag merkt dat de sfeer verandert of iemand anders niet helemaal lekker in zijn vel zit, doe dan eens heel even niets.
Ja, echt. Niets.
Voel je voeten. Adem rustig uit. En stel jezelf drie vragen:
- Wat neem ik werkelijk waar?
- Wat vul ik zelf in?
- Wat is op dit moment werkelijk mijn verantwoordelijkheid?
Misschien blijkt dat er inderdaad iets van jou gevraagd wordt. Misschien ook niet.
Misschien ontdek je hoe vaak je op een gemiddelde dag verantwoordelijkheden oppakt die nooit bij jou zijn neergelegd.
Dat scheelt niet alleen gedoe. Het kan zomaar een hoop energie schelen. Want je hoeft niet minder gevoelig te worden om beter voor jezelf te zorgen. Je mag leren dat niet alles wat jouw antenne opvangt, ook door jou opgelost hoeft te worden.
Herken je dat je veel draagt, veel rekening houdt met anderen en jezelf daarin soms een beetje kwijtraakt?
Met de Terug in Balans Scan ontdek je in een paar minuten waar jij op dit moment staat en wat mogelijk meer aandacht van jouzelf kan gebruiken. Je hoeft niet “om te vallen” om te voelen dat het niet meer klopt.
